ائمه اطهار مكرر اين كلمه را به كار برده‌اند ، بعضى از اصحاب خود را امر به تفقّه كرده‌اند و يا آنها را « فقيه » خوانده‌اند . شاگردان مبرّز ائمه اطهار در همان عصرها به عنوان « فقهاى شيعه » شناخته مىشده‌اند . كلمه « فقه » در اصطلاح علما در اصطلاح قرآن و سنت « فقه » علم وسيع و عميق به معارف و دستورهاى اسلامى است و اختصاص به قسمت خاص ندارد ، ولى تدريجاً در اصطلاح علما اين كلمه اختصاص يافت به « فقه الاحكام » . توضيح اينكه علماى اسلام تعاليم اسلامى را منقسم كردند به سه قسمت : الف . معارف و اعتقادات ، يعنى امورى كه هدف از آنها شناخت و ايمان و اعتقاد است كه به قلب و دل و فكر مربوط است ، مانند مسائل مربوط به مبدأ و معاد و نبوّت و وحى و ملائكه و امامت . ب . اخلاقيات و امور تربيتى ، يعنى امورى كه هدف از آنها اين است كه انسان از نظر خصلتهاى روحى چگونه باشد و چگونه نباشد ، مانند تقوا ، عدالت ، جود و سخا ، شجاعت ، صبر و رضا ، استقامت و غيره . ج . احكام و مسائل عملى ، يعنى امورى كه هدف از آنها اين است كه انسان در خارج عمل خاصى انجام دهد ، و يا عملى كه انجام مىدهد چگونه باشد و چگونه نباشد ، و به عبارت ديگر « قوانين و مقررات موضوعه » . فقهاى اسلام كلمه « فقه » را در مورد قسم اخير اصطلاح كردند ، شايد از آن نظر كه از صدر اسلام آنچه بيشتر مورد توجه و پرسش مردم بود مسائل عملى بود . از اين رو كسانى كه تخصصشان در اين رشته مسائل بود به عنوان « فقهاء » شناخته شدند . حكم تكليفى و حكم وضعى لازم است بعضى اصطلاحات خاص فقها را ذكر كنيم . از آن جمله اين است كه فقها احكام را ، يعنى مقررات موضوعه الهى را ، به دو قسم تقسيم مىكنند : حكم تكليفى ، حكم وضعى . حكم تكليفى يعنى وجوب ، حرمت ، استحباب ، كراهت ، اباحه .